Nếu bạn đã say mê những món mặn như Phở chua, Lạp sườn hay Bún khô của vùng đất Na Sầm (Văn Lãng), thì Bánh bò Na Sầm chính là “nốt trầm” ngọt ngào kết lại bản giao hưởng ẩm thực ấy.
Không giống như bánh bò thốt nốt của miền Tây hay bánh bò cốt dừa béo ngậy, bánh bò Na Sầm mang một vẻ mộc mạc, thanh tao, gắn liền với ký ức của biết bao thế hệ người dân xứ Lạng mỗi khi đi chợ phiên.
Bánh Bò Na Sầm
Tại chợ Na Sầm, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những khay bánh khổng lồ, tròn trịa, màu nâu vàng mật ong óng ả. Đó chính là bánh bò – món bánh ăn vặt “quốc dân” của vùng đất này.

1. Vẻ ngoài “không thể trộn lẫn”
-
Màu sắc: Bánh có màu nâu cánh gián hoặc màu vàng mật ong rất đẹp mắt. Màu này hoàn toàn tự nhiên từ đường phèn hoặc đường đỏ đun chảy, không dùng phẩm màu.
-
Cấu trúc: Khi cắt miếng bánh ra, bạn sẽ thấy vô vàn những lỗ khí li ti trông như tổ ong. Đây là minh chứng cho việc bột được lên men hoàn hảo.
-
Hình dáng: Bánh thường được đổ trong những khay lớn, sau đó người bán dùng dao cắt thành từng miếng hình thoi hoặc hình vuông nhỏ vừa ăn.
2. Sự khác biệt trong hương vị và cách làm
Người Tày, Nùng ở Na Sầm có bí quyết riêng để bánh bò có độ dẻo và thơm:
-
Nguyên liệu: Vẫn là gạo nếp, gạo tẻ ngon xay thành bột mịn, nhưng điểm mấu chốt là men lá hoặc men truyền thống giúp bánh có độ nở xốp tự nhiên và mùi thơm dịu của gạo lên men.
-
Vị ngọt thanh: Bánh không ngọt sắc kiểu đường hóa học mà có vị ngọt thanh, hậu vị hơi chua nhẹ đặc trưng của bột lên men.
-
Độ dẻo dai: Cắn một miếng bánh bò Na Sầm, bạn sẽ cảm nhận được độ dẻo nhưng không dính răng, mặt bánh mịn màng và hơi dai nhẹ.
3. Tại sao bánh bò Na Sầm lại đặc biệt?
So với các vùng khác, bánh bò Na Sầm có những đặc trưng riêng:
| Đặc điểm | Bánh bò Na Sầm (Lạng Sơn) | Bánh bò miền Tây |
| Thành phần | Gạo, đường đỏ/đường phèn, men truyền thống. | Gạo, đường thốt nốt, nước cốt dừa. |
| Hương vị | Ngọt thanh, thơm mùi gạo nếp và đường. | Béo ngậy vị dừa, ngọt đậm vị thốt nốt. |
| Kết cấu | Chắc hơn, dai hơn, lỗ tổ ong nhỏ. | Xốp mềm hơn, lỗ tổ ong lớn. |
4. Cách thưởng thức “đúng điệu”
Bánh bò là món ăn vặt, nên bạn có thể ăn vào bất cứ lúc nào trong ngày:
-
Ăn ngay tại chợ: Cảm giác cầm miếng bánh còn hơi ấm nóng, vừa đi dạo chợ phiên vừa nhâm nhi vị ngọt của đường phèn thật sự rất thú vị.
-
Ăn kèm trà: Nếu mua về nhà, hãy pha một ấm trà xanh hoặc Trà Hồi Quế. Vị đắng của trà sẽ tôn lên vị ngọt dịu của bánh.
-
Bữa sáng nhẹ: Nhiều người dân địa phương chọn một miếng bánh bò to làm bữa sáng vì nó vừa đủ chất bột đường, lại rất dễ tiêu hóa.
Mẹo nhỏ khi mua bánh bò:
-
Chọn bánh: Hãy chọn những miếng có mặt bánh bóng mịn, các lỗ tổ ong đều nhau và khi ấn nhẹ vào có độ đàn hồi tốt (bánh không bị xẹp lép hay bị cứng).
-
Bảo quản: Bánh bò ngon nhất là ăn trong ngày. Nếu để qua ngày, bánh có thể bị cứng lại. Lúc này, bạn chỉ cần hấp lại khoảng vài phút là bánh sẽ mềm dẻo như mới.
Bánh bò Na Sầm là một mảnh ghép bình dị nhưng không thể thiếu trong bức tranh văn hóa Na Sầm. Nó đại diện cho sự khéo léo, cần cù và tấm lòng đôn hậu của người phụ nữ vùng cao.
Nguồn Báo Lạng Sơn.
