Nếu người ta gọi trám đen là kim cương, thì Măng vầu chính là “lộc xuân” của đại ngàn xứ Lạng.
Măng Vầu Lạng Sơn: Bản Giao Hưởng Giữa Vị Ngọt Và Vị Đắng
Măng vầu (loại măng từ cây vầu thuộc họ tre) không có quanh năm. Nó chỉ xuất hiện vào khoảng tháng 12 đến tháng 3 âm lịch. Điều thú vị nhất của măng vầu chính là sự chuyển biến hương vị theo thời gian và thời tiết.

1. Cuộc đổi ngôi: Từ “Măng Ngọt” sang “Măng Đắng”
Người sành ăn măng vầu Lạng Sơn luôn nằm lòng quy luật này:
-
Măng ngọt (Đầu mùa): Khi măng còn nằm sâu dưới lòng đất (gọi là măng hầm), chưa tiếp xúc với ánh sáng và chưa nghe tiếng sấm, vị của nó ngọt thanh, giòn sần sật.
-
Măng đắng (Cuối mùa): Sau những tiếng sấm đầu mùa hạ (khoảng sau tháng Giêng), măng bắt đầu nhú khỏi mặt đất. Lúc này, măng chuyển sang vị đắng. Nhưng cái hay của măng vầu là “đắng thanh, ngọt hậu”—càng đắng lại càng khiến người ta thèm.

2. Cách “săn” măng vầu của người vùng cao
Để có những búp măng vầu ngon nhất, người dân ở các huyện như Bắc Sơn, Hữu Lũng hay Chi Lăng phải lên rừng từ sớm:
-
Họ quan sát những vết nứt trên mặt đất hoặc những đám lá khô bị đẩy lên để tìm măng hầm.
-
Măng ngon nhất là những búp măng to bằng cổ tay, mập mạp, vỏ bọc bên ngoài màu nâu sáng, nhìn rất “mỡ màng”.
3. Những món ngon “thủ bản” của xứ Lạng
| Cách chế biến | Điểm đặc sắc |
| Măng vầu luộc chấm mắm tôm | Cách ăn đơn giản nhất để giữ trọn vị. Măng thái lát to, luộc kỹ cho bớt đắng (nếu là măng cuối mùa). Chấm với mắm tôm pha chanh ớt hoặc muối vừng, ăn rất “vào”. |
| Măng vầu xào tỏi | Măng thái mỏng, xào lửa lớn với tỏi và một chút lá mắc mật tươi. Vị đắng nhẹ quyện với mùi thơm của tỏi tạo nên hương vị cực kỳ kích thích. |
| Măng vầu cuốn thịt | Đây là món ăn cầu kỳ nhất. Những lá măng mỏng được dùng làm vỏ cuốn, bên trong là nhân thịt lợn băm, trứng, hành hoa và rau thơm. Sau đó đem hấp hoặc rán. |
| Măng vầu hầm xương | Thường thấy trong mâm cỗ Tết. Măng vầu khô hoặc măng tươi hầm kỹ với xương heo, nước dùng ngọt lịm, miếng măng mềm mà vẫn giòn. |
4. Cách khử độ đắng của măng vầu
Nếu bạn mua phải măng đã chuyển sang vị đắng mà không quen ăn, đừng lo, hãy làm theo mẹo của người Lạng Sơn:
-
Bóc vỏ, thái miếng vừa ăn.
-
Luộc măng với một nhúm muối nhỏ.
-
Khi nước sôi, đổ nước đi và thay nước mới (luộc khoảng 2-3 lần) cho đến khi vị đắng giảm xuống mức bạn mong muốn.
Một lưu ý nhỏ: Măng vầu có tính hàn và chứa một lượng nhỏ acid cyanhydric tự nhiên. Vì vậy, bạn nên luộc kỹ và mở vung khi nấu để loại bỏ độc tố, đồng thời không nên ăn quá nhiều khi bụng đang đói nhé.
Bên cạnh măng vầu tươi, Lạng Sơn còn nổi tiếng với Măng ớt mắc mật (thường làm bằng măng tre hoặc măng mai).

