Nếu bạn đã lỡ “phải lòng” những món quay, nướng ở Lạng Sơn mà thấy nước chấm sao mà đậm đà, thơm lạ lùng thế, thì 90% câu trả lời nằm ở chai Xì dầu càng cua (hay còn gọi là xì dầu Nhất Phẩm Tiên).

Đây không phải là đặc sản do người Lạng Sơn làm ra, nhưng lại là “đặc sản nhập khẩu” không thể thiếu trong túi quà của bất kỳ ai sau chuyến đi chợ vùng biên.

Xì Dầu Càng Cua: “Vị Thần” Trong Gian Bếp Xứ Lạng

Thực chất, đây là loại xì dầu thượng hạng của thương hiệu Hải Thiên (Haday) nội địa Trung Quốc. Cái tên “Càng cua” bắt nguồn từ hình ảnh biểu tượng trên nhãn chai màu vàng đồng đặc trưng.

1. Tại sao nó lại “gây nghiện” đến thế?

Khác với các loại xì dầu (nước tương) thông thường, xì dầu càng cua có những điểm “ăn tiền” sau:

• Hương vị “Umami” bùng nổ: Được lên men từ đậu nành tinh khiết, xì dầu này có vị ngọt thanh, đậm đà nhưng không bị chát muối.

• Mùi thơm đặc trưng: Có mùi thơm dịu của hải sản và hương đậu nành lên men tự nhiên, rất kích thích khứu giác.

• Độ sánh vừa phải: Màu nâu cánh gián đẹp mắt, không quá loãng cũng không quá đặc, cực kỳ bám vào miếng thịt khi chấm.

2. “Cặp bài trùng” với ẩm thực Lạng Sơn

Tại sao về Lạng Sơn người ta mới hay mua loại này?

• Chấm Vịt quay/Lợn quay: Đây là công dụng số 1. Một chút xì dầu càng cua pha với tỏi ớt, thêm chút quả mắc mật tươi là đủ bộ “thần thánh” cho món quay.

• Gia vị tẩm ướp: Người dân dùng nó để ướp thịt kho, cá kho. Màu sắc khi lên món rất đẹp, vị thấm sâu vào từng thớ thịt mà không cần dùng đến nước hàng (nước màu).

• Món quà “phải có”: Đi chợ Đông Kinh hay Tân Thanh, bạn sẽ thấy người ta mua cả thùng xì dầu này về dùng dần hoặc biếu họ hàng.

3. Cách thưởng thức “chuẩn sành ăn”

Nếu bạn vừa xách một chai về nhà, hãy thử ngay 3 cách sau:

1. Dầm trứng luộc: Trứng vịt luộc lòng đào dầm với xì dầu càng cua, ăn cùng cơm nóng. Đơn giản nhưng là món “tốn cơm” nhất trần đời.

2. Chấm rau cải luộc: Vị ngọt của rau cải kết hợp với vị đậm đà của xì dầu tạo nên sự cân bằng hoàn hảo.

3. Pha sốt chấm hải sản: Pha xì dầu với một ít mù tạt (wasabi) để chấm tôm, ghẹ hoặc gỏi cá.

4. Lưu ý khi chọn mua (Mẹo tránh hàng “nhái”)

Vì quá nổi tiếng, loại xì dầu này cũng có hàng giả. Để chọn được chai “xịn” tại chợ Lạng Sơn:

• Nhãn hiệu: Tìm đúng tên Haday (Hải Thiên) và chữ Nhất Phẩm Tiên (一品鲜).

• Bao bì: Chai thủy tinh 500ml hoặc can nhựa lớn 1.6L/1.9L. Nhãn in sắc nét, màu vàng đồng sang trọng, không bị nhòe.

• Giá cả: Thường dao động từ 35.000đ – 60.000đ tùy nơi bán và kích cỡ. Đừng ham rẻ quá mà mua phải hàng kém chất lượng nhé.

Gợi ý vui: Nếu bạn đã có Măng ớt mắc mật, lại thêm chai Xì dầu càng cua này trong bếp, thì coi như bạn đã mang được “hồn cốt” ẩm thực Lạng Sơn về tận nhà rồi đấy!